Otrzymanie spadku lub darowizny może wiązać się z koniecznością zapłaty podatku. Podatek od spadków i darowizn to zobowiązanie, które zależy od stopnia pokrewieństwa między stronami oraz wartości przekazanego majątku. Jakie są obowiązujące zasady i czy można uniknąć tej daniny?
Kiedy należy zapłacić podatek od spadków i darowizn?
Podatek ten obowiązuje w sytuacji, gdy osoba fizyczna otrzymuje od innej osoby majątek w formie:
- Spadku – czyli dziedziczenia po zmarłym,
- Darowizny – dobrowolnego przekazania majątku za życia darczyńcy.
Podatek od spadków i darowizn nie dotyczy sytuacji, w których przekazanie majątku następuje w ramach działalności gospodarczej. W takich przypadkach obowiązują inne przepisy podatkowe.

Grupy podatkowe – kto zapłaci więcej?
Osoby otrzymujące spadek lub darowiznę są przypisane do jednej z trzech grup podatkowych, które wpływają na wysokość podatku:
- I grupa – najbliższa rodzina (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo),
- II grupa – dalsza rodzina (ciotki, wujkowie, kuzynostwo),
- III grupa – osoby niespokrewnione, w tym znajomi lub dalsi krewni.
Najkorzystniejsze warunki mają osoby z I grupy podatkowej, a najmniej uprzywilejowani są obdarowani z III grupy, którzy płacą najwyższe stawki.
Kwoty wolne od podatku
Każda grupa podatkowa ma określoną kwotę wolną od podatku, co oznacza, że spadki i darowizny do tej wartości nie podlegają opodatkowaniu:
- I grupa – do 36 120 zł,
- II grupa – do 27 090 zł,
- III grupa – do 5 733 zł.
Jeśli wartość przekroczy te limity, należy zapłacić podatek według stawek określonych w przepisach.

Jakie są stawki podatku?
Podatek naliczany jest progresywnie, a jego wysokość zależy od wartości otrzymanego majątku:
- Dla I grupy podatkowej wynosi od 3% do 7% powyżej kwoty wolnej,
- Dla II grupy od 7% do 12%,
- Dla III grupy od 12% do 20%.
Jak uniknąć podatku od spadków i darowizn?
Najbliższa rodzina (I grupa podatkowa) może skorzystać ze zwolnienia z podatku, jeśli zgłosi darowiznę do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy. Dotyczy to m.in. darowizn pieniężnych, które muszą zostać przekazane przelewem na konto obdarowanego.
Nieopłacenie podatku w terminie może skutkować dodatkowymi odsetkami i konsekwencjami finansowymi, dlatego warto dopilnować formalności i sprawdzić aktualne przepisy.