Maciej ŻakDziałalność nierejestrowana w 2026 roku pozostaje jednym z najprostszych sposobów na legalne zarabianie bez zakładania firmy. To rozwiązanie skierowane do osób, które chcą przetestować pomysł biznesowy, dorobić do etatu lub realizować zlecenia okazjonalnie – bez wpisu do CEIDG i bez składek ZUS.
Jednak mimo swojej prostoty, działalność nierejestrowana podlega konkretnym limitom przychodów, obowiązkom podatkowym i określonym zasadom prowadzenia sprzedaży. W artykule wyjaśniam aktualne limity na 2026 rok, wskazuję, kto może skorzystać z tej formy oraz jakie są ryzyka przekroczenia progu.
W artykule przeczytasz:
- jaki jest limit przychodu w 2026 roku i jak go liczyć
- kto może prowadzić działalność nierejestrowaną
- jakie obowiązki podatkowe trzeba spełnić
- czy trzeba wystawiać faktury i prowadzić ewidencję
- kiedy działalność nierejestrowana staje się działalnością gospodarczą
- jakie są zalety i ryzyka tej formy zarabiania
Czytaj więcej…
Spis treści
- Czym jest działalność nierejestrowana w 2026 roku?
- Limit przychodu w 2026 roku – ile można zarobić?
- Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?
- Jakie obowiązki podatkowe trzeba spełnić?
- VAT w działalności nierejestrowanej
- Ewidencja sprzedaży i dokumentowanie przychodów
- Przekroczenie limitu – co dalej?
- Działalność nierejestrowana a umowa o pracę
- Zalety i wady działalności nierejestrowanej
Czym jest działalność nierejestrowana w 2026 roku?
Działalność nierejestrowana (nazywana również działalnością nieewidencjonowaną) to forma drobnej aktywności zarobkowej, która nie wymaga rejestracji firmy w CEIDG. Jej funkcjonowanie zostało uregulowane w ustawie Prawo przedsiębiorców i jest dostępne dla osób fizycznych, które spełniają określone warunki.
Najważniejszą cechą tej formy jest brak obowiązku:
- wpisu do ewidencji działalności gospodarczej,
- opłacania składek ZUS,
- zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu tej działalności.
Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Działalność nierejestrowana podlega limitowi przychodów i wymaga rozliczenia podatku dochodowego.
Limit przychodu w 2026 roku – ile można zarobić?
Limit działalności nierejestrowanej jest powiązany z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 roku limit miesięczny wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia brutto.
Oznacza to, że aby zachować status działalności nierejestrowanej, miesięczny przychód nie może przekroczyć ustawowego progu. Kluczowe znaczenie ma tutaj przychód należny – czyli kwota wynikająca z wystawionych rachunków, nawet jeśli klient jeszcze nie zapłacił.
Warto podkreślić:
- limit dotyczy każdego miesiąca oddzielnie,
- przekroczenie limitu w jednym miesiącu powoduje obowiązek rejestracji działalności gospodarczej,
- nie sumuje się przychodów rocznych do celów limitu – liczy się każdy miesiąc osobno.
Przykład: jeśli w maju przekroczysz limit nawet o 1 zł, od dnia przekroczenia masz obowiązek zarejestrować działalność gospodarczą.
Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?
Z tej formy mogą skorzystać osoby fizyczne, które:
- w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziły działalności gospodarczej,
- nie przekraczają miesięcznego limitu przychodu,
- wykonują działalność, która nie wymaga koncesji ani zezwoleń.
Oznacza to, że działalność nierejestrowana jest szczególnie atrakcyjna dla:
- studentów,
- osób pracujących na etacie,
- emerytów,
- osób przebywających na urlopie rodzicielskim,
- freelancerów testujących pomysł biznesowy.
Nie można natomiast prowadzić w tej formie działalności regulowanej, np. wymagającej licencji zawodowej.
Jakie obowiązki podatkowe trzeba spełnić?
Choć działalność nierejestrowana nie wymaga rejestracji firmy, nie zwalnia z podatku dochodowego.
Dochód z tej działalności rozlicza się:
- w zeznaniu rocznym PIT-36,
- jako przychody z innych źródeł.
Podatek oblicza się według skali podatkowej. Nie ma obowiązku opłacania zaliczek miesięcznych – podatek rozliczany jest rocznie.
Dochód to przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Można więc uwzględnić realnie poniesione wydatki, np. zakup materiałów, narzędzi czy oprogramowania.
VAT w działalności nierejestrowanej
Działalność nierejestrowana nie jest automatycznie zwolniona z VAT. Obowiązuje ogólny limit zwolnienia podmiotowego (200 000 zł rocznie), ale w praktyce osoby prowadzące drobną działalność nierejestrowaną zazwyczaj mieszczą się w tym limicie.
Należy jednak uważać, ponieważ:
- niektóre usługi są wyłączone ze zwolnienia z VAT,
- sprzedaż określonych towarów może wymagać rejestracji jako podatnik VAT.
Każdy przypadek należy analizować indywidualnie.
Ewidencja sprzedaży i dokumentowanie przychodów
Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną ma obowiązek prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży. Powinna ona zawierać:
- datę sprzedaży,
- wartość sprzedaży,
- narastającą sumę przychodów w miesiącu.
Na żądanie klienta należy wystawić rachunek lub fakturę. Dokumentacja jest kluczowa w razie kontroli skarbowej.
Przekroczenie limitu – co dalej?
Moment przekroczenia limitu przychodu powoduje automatyczne uznanie działalności za gospodarczą.
Od dnia przekroczenia limitu:
- należy złożyć wniosek do CEIDG,
- powstaje obowiązek zgłoszenia do ZUS,
- pojawia się obowiązek prowadzenia pełnej księgowości (w odpowiedniej formie).
Brak rejestracji może skutkować sankcjami finansowymi i koniecznością zapłaty zaległych składek.
Działalność nierejestrowana a umowa o pracę
Prowadzenie działalności nierejestrowanej jest dopuszczalne równolegle z zatrudnieniem na etacie.
Nie wpływa to na:
- wysokość składek odprowadzanych przez pracodawcę,
- prawo do świadczeń pracowniczych,
- urlop czy wynagrodzenie chorobowe.
Należy jednak sprawdzić, czy umowa o pracę nie zawiera zakazu konkurencji.
Zalety i wady działalności nierejestrowanej
Zalety:
- brak składek ZUS,
- minimum formalności,
- możliwość testowania rynku bez ryzyka,
- uproszczona księgowość.
Wady:
- niski limit przychodu,
- brak ubezpieczenia z tytułu działalności,
- ryzyko nieświadomego przekroczenia limitu,
- ograniczenia w zakresie niektórych branż.
Podsumowanie
Działalność nierejestrowana w 2026 roku to wciąż atrakcyjne narzędzie dla osób chcących dorobić lub przetestować model biznesowy bez pełnej rejestracji firmy. Kluczowe znaczenie ma kontrolowanie miesięcznego limitu przychodu oraz prawidłowe dokumentowanie sprzedaży.
To rozwiązanie sprawdzi się w przypadku drobnych usług, sprzedaży rękodzieła czy pracy projektowej. Gdy jednak przychody zaczynają rosnąć, warto odpowiednio wcześnie przygotować się do przejścia na działalność gospodarczą.
Świadome korzystanie z tej formy pozwala uniknąć kosztów i formalności, a jednocześnie działać legalnie i bezpiecznie.
